Nổ điện thoại có nguy hiểm không? Cần làm gì?

Nổ điện thoại là sự cố nguy hiểm có thể gây bỏng, hỏa hoạn và làm hư hỏng tài sản nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời. Tình trạng này thường liên quan đến pin xuống cấp, thiết bị quá nhiệt, bộ sạc kém chất lượng hoặc thói quen sử dụng không đúng cách. Cùng Clickbuy tìm hiểu những nguyên nhân phổ biến, dấu hiệu cảnh báo và biện pháp phòng tránh để sử dụng điện thoại an toàn hơn.

Những nguyên nhân khiến điện thoại phát nổ

Nguyên nhân gốc rễ kích hoạt một vụ nổ luôn bắt nguồn từ hiện tượng Thermal Runaway (Quá nhiệt lan tỏa). Khi nhiệt độ bên trong viên pin Li-ion vượt ngưỡng an toàn (60- 80 độ C), các phản ứng sinh nhiệt nội tại sẽ tự động diễn ra theo chuỗi, làm tăng áp suất bên trong lớp vỏ bọc cho đến khi phát hỏa. Các tác nhân chính bao gồm:

• Sử dụng linh kiện sạc cáp kém chất lượng: Các củ sạc "lô" cắt giảm IC ổn áp, dễ phóng dòng điện áp cao đột ngột vào thẳng cell pin gây chập mạch.

• Tổn thương cơ học: Máy bị rơi rớt, đập mạnh làm rách màng ngăn cách giữa cực âm và cực dương, gây đoản mạch nội tại (Internal Short Circuit).

• Lỗi dây chuyền từ nhà sản xuất: Dù hiếm gặp trên các dòng máy cao cấp nhưng lỗi thiết kế khoảng trống pin quá hẹp hoặc tạp chất trong cell pin cũng có thể gây họa.

• Thay phải pin giả: Pin không rõ nguồn gốc, thiếu chứng chỉ an toàn quốc tế rất dễ đoản mạch khi chịu dòng sạc cao.

Dấu hiệu cảnh báo điện thoại có nguy cơ cháy nổ

Thiết bị phần cứng luôn gửi đi những tín hiệu cảnh báo trước khi một vụ nổ thực sự xảy ra. Người dùng cần đặc biệt lưu ý:

• Mặt lưng hoặc màn hình bị cong vênh: Viên pin đã bị chai nặng và bắt đầu sinh khí ga, tạo ra áp suất đẩy cong vỏ máy.

• Nhiệt độ tăng cao bất thường: Máy nóng ran đến mức bỏng rát tay dù chỉ đang lướt web hoặc nghe gọi cơ bản.

• Tụt pin ảo nghiêm trọng: Pin sụt từ 20% xuống 1% chỉ trong vài phút hoặc máy tự động sập nguồn đột ngột dù phần trăm pin báo vẫn còn nhiều.

• Mùi khét nhẹ hoặc tiếng "xì xèo": Hóa chất bên trong đã bắt đầu rò rỉ và phản ứng với không khí.

Điện thoại phát nổ có thể gây ra những nguy hiểm gì?

Khi hiện tượng Thermal Runaway đạt đỉnh, năng lượng giải phóng ra mang sức công phá vô cùng lớn, có thể gây ra:

• Gây bỏng nặng và chấn thương cơ học: Các mảnh vỡ từ màn hình kính cường lực và khung viền kim loại khi bắn ra có thể gây sát thương nghiêm trọng cho vùng mặt, tay và mắt của người dùng.

• Ngộ độc khí thải hóa học: Đám cháy từ pin Li-ion sản sinh ra các loại khí cực độc như Hydro Fluoride (HF), gây tổn thương sâu cho hệ hô hấp nếu hít phải.

• Nguy cơ hỏa hoạn diện rộng: Ngọn lửa từ pin điện thoại có nhiệt độ rất cao và rất khó dập tắt bằng nước thông thường, dễ dàng bén sang chăn ga, gối đệm hoặc thảm nhà gây ra đại hỏa hoạn.

Cần làm gì khi điện thoại có dấu hiệu sắp phát nổ?

Nếu phát hiện máy đang nóng lên dữ dội kèm theo mùi khét hoặc dấu hiệu biến dạng, hãy lập tức thực hiện chuỗi thao tác sau:

• Ngắt kết nối nguồn điện ngay lập tức: Nếu đang sạc, hãy rút phích cắm củ sạc khỏi ổ điện tường (tuyệt đối không rút sợi cáp cắm vào điện thoại để tránh tiếp xúc gần).

• Đặt máy ra khu vực an toàn: Di chuyển thiết bị đến các vị trí trống trải, không có vật liệu dễ cháy xung quanh (như sàn gạch, nền xi măng hoặc sân trống).

• Tuyệt đối không dùng tay trần hoặc ép vào máy: Không cố tình ấn vào vùng pin bị phồng, không bỏ máy vào túi quần hay balo.

Cách xử lý khi điện thoại đang cháy hoặc phát nổ

Trong tình huống khẩn cấp khi ngọn lửa đã bùng lên, người dùng cần xử lý như sau:

• Không dùng một lượng nước nhỏ: Pin Li-ion phản ứng mạnh với nước. Việc tạt một ly nước nhỏ có thể làm ngọn lửa bùng to hơn. Chỉ dùng nước khi có thể ngâm ngập toàn bộ máy vào chậu nước lớn để làm nguội hoàn toàn.

• Sử dụng bình chữa cháy chuyên dụng: Ưu tiên dùng bình chữa cháy dạng bột (Class D cho kim loại) hoặc bình khí CO2 để dập tắt ngọn lửa trực tiếp.

• Dùng cát hoặc đất: Nếu không có bình chữa cháy, hãy xúc cát hoặc đất đổ trực tiếp lên thiết bị để cách ly hoàn toàn ngọn lửa với oxy.

• Tránh xa khói độc: Dùng khăn ướt che mũi, miệng và mở toang các cửa sổ để thông thoáng khí.

Cách phòng tránh tình trạng nổ điện thoại

Để loại bỏ tối đa các nguy cơ phần cứng, người dùng nên thiết lập thói quen sử dụng đồ công nghệ một cách khoa học như sau:

• Luôn sử dụng bộ sạc cáp chính hãng đi kèm máy hoặc phụ kiện đến từ các thương hiệu bên thứ 3 có chứng chỉ an toàn dòng điện rõ ràng.

• Không để điện thoại ở những nơi có nhiệt độ cao như trong cốp xe máy, dưới kính chắn gió ô tô hoặc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời.

• Thực hiện kiểm tra và thay pin định kỳ tại các trung tâm sửa chữa uy tín nếu dung lượng tối đa (Battery Health) xuống dưới mức 80%.

Những thói quen sạc pin dễ làm điện thoại quá nhiệt

Rất nhiều tai nạn xảy ra do người dùng vô tình tạo ra môi trường "bẫy nhiệt" khi sạc:

• Nổ điện thoại khi vừa sạc vừa chơi: Việc ép CPU/GPU hoạt động hết công suất tạo ra nguồn nhiệt thứ nhất, cộng hưởng với nguồn nhiệt sinh ra từ dòng điện sạc đi vào pin tạo thành combo hủy diệt phần cứng.

• Sạc máy trên bề mặt giữ nhiệt: Đặt điện thoại đang sạc trên đệm, chăn, gối khiến hệ thống tản nhiệt qua mặt lưng bị chặn đứng hoàn toàn, làm nhiệt độ tích tụ bên trong tăng nhanh.

• Không tháo ốp lưng quá dày khi sạc nhanh: Các loại ốp bọc cao su dày vô tình trở thành lớp giữ nhiệt, khiến máy không thể thoát nhiệt ra môi trường xung quanh trong quá trình nạp năng lượng công suất cao.

Điện thoại bị phồng pin có phát nổ không?

Câu trả lời chắc chắn là: CÓ, nguy cơ cực kỳ cao.

Hiện tượng phồng pin chứng tỏ các cell pin bên trong đã bị tổn hại nặng, khiến cấu trúc hóa học bị phá vỡ và sinh ra các khí ga độc hại. Lúc này, lớp màng ngăn cách giữa các cực đang phải chịu một áp suất rất lớn và trở nên cực kỳ mỏng manh. Chỉ cần một tác động lực nhỏ (như vô tình làm rơi máy, cấn nhẹ trong túi quần) hoặc khi nhiệt độ tăng nhẹ khi sạc, lớp màng này sẽ rách ngay lập tức, dẫn đến đoản mạch và phát nổ tức thì.

Có nên sử dụng điện thoại sau khi bị rơi hoặc ngấm nước?

Lời khuyên là: Tuyệt đối không nên sử dụng tiếp ngay lập tức.

• Sau khi bị rơi va đập mạnh: Dù màn hình bên ngoài không vỡ, nhưng cấu trúc pin bên trong có thể đã bị móp méo hoặc bo mạch bị chạm. Hãy theo dõi máy trong vòng 24 giờ, nếu thấy máy nóng lên bất thường hoặc pin sụt nhanh, cần đưa đi kiểm tra phần cứng ngay.

• Sau khi bị ngấm nước: Nước lọt vào bên trong sẽ gây ra hiện tượng oxi hóa và chập mạch dòng điện. Việc cố tình bật nguồn hoặc cắm sạc khi máy chưa khô hoàn toàn sẽ làm sai lệch thông số điều khiển của IC nguồn, rất dễ dẫn đến chập cháy hệ thống pin. Hãy mang máy đến các cơ sở kỹ thuật để được sấy khô chuyên dụng và đo đạc mạch an toàn trước khi tiếp tục sử dụng.

Nổ điện thoại tuy không thường xuyên xảy ra nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với người dùng. Vì vậy, cần kiểm tra thiết bị ngay khi xuất hiện tình trạng nóng bất thường, pin phồng, mùi khét hoặc sạc không ổn định. Đồng thời, nên sử dụng phụ kiện đạt chuẩn và lựa chọn địa chỉ uy tín như Clickbuy khi mua điện thoại, thay pin hoặc kiểm tra thiết bị để hạn chế nguy cơ cháy nổ.